al. Grunwaldzka 87/91 lok. 10, 80-244 Gdańsk 790 377 775 [email protected]
PL Polski

/ Windykacja

Duży kontrahent płaci po 90 dniach – zatory płatnicze, kary UOKiK i prawa wierzyciela z MŚP

Małe i średnie firmy często podpisują umowy z dużymi odbiorcami na warunkach, których nie negocjują: 90, a nawet 120 dni na zapłatę. Przepisy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w takim układzie ograniczają swobodę umów. Prezes UOKiK konsekwentnie egzekwuje je w trybie publicznoprawnym.

Co mówią przepisy

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych wyróżnia transakcje asymetryczne – takie, w których dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem mikro-, mały lub średni przedsiębiorca. W tych transakcjach termin zapłaty nie może przekraczać 60 dni od doręczenia faktury lub rachunku (art. 7 ust. 2a). W miejsce dłuższego terminu z umowy stosuje się termin 60 dni (art. 13 ust. 2).

Podmioty publiczne mają na zapłatę 30 dni, a podmioty lecznicze – 60 dni (art. 8 ust. 2).

Duży przedsiębiorca składa kontrahentowi oświadczenie o swoim statusie najpóźniej przy zawarciu pierwszej transakcji (art. 4c). To pozwala wierzycielowi ustalić, czy ma do czynienia z transakcją asymetryczną.

Co przysługuje wierzycielowi

Po upływie terminu wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Do tego dochodzi rekompensata za koszty odzyskiwania należności, bez konieczności ich wykazywania: równowartość 40 euro, 70 euro albo 100 euro – w zależności od wartości świadczenia pieniężnego (do 5000 zł, powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł, od 50 000 zł; art. 10 ust. 1). Rekompensata przysługuje od każdej transakcji handlowej, z której zapłata się opóźnia (art. 10 ust. 3).

Wierzyciel może też skorzystać z ulgi na złe długi i odzyskać część podatku od nieuregulowanej należności. Tu szczegóły zależą od reżimu podatkowego, więc warto skonsultować je z księgowością.

Typowa sytuacja z praktyki: dostawca z sektora MŚP przez dwa lata akceptuje 90-dniowe terminy, bo boi się utraty klienta. W razie sporu w miejsce 90 dni stosuje się 60 dni od doręczenia faktury, a po ich upływie wierzycielowi należą się odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (art. 7 ust. 3). To często zmienia bilans negocjacji.

Co robi UOKiK

Według komunikatu UOKiK z kwietnia 2026 r. Prezes Urzędu wydał od początku roku 8 decyzji w sprawach zatorów płatniczych i nałożył łącznie ponad 2,6 mln zł kar, a zatory objęte tymi postępowaniami przekroczyły łącznie 200 mln zł. W całym 2025 r. było to 29 decyzji i ponad 10 mln zł kar. Decyzje dotyczyły m.in. branży farmaceutycznej, przemysłowej, spedycyjnej i budowlanej.

Postępowanie przed Prezesem UOKiK toczy się z urzędu i ma charakter publicznoprawny. Dotyczy dłużników, u których w ciągu 3 kolejnych miesięcy suma świadczeń niezapłaconych lub zapłaconych po terminie wynosi co najmniej 2 mln zł (art. 13b ust. 2). Kara trafia do budżetu, a nie do wierzyciela. Wierzyciel, który chce odzyskać pieniądze, musi działać sam – wezwaniem, pozwem, egzekucją. Każdy może jednak złożyć Prezesowi UOKiK zawiadomienie o podejrzeniu nadmiernego opóźniania się z zapłatą (art. 13d), a informacja przekazana urzędowi może przyspieszyć zainteresowanie organu konkretnym dłużnikiem i wpłynąć na jego podejście do pozostałych dostawców.

Co zrobić teraz

  • Sprawdź, czy kontrahent złożył oświadczenie o statusie dużego przedsiębiorcy, a jeśli nie – poproś o nie.
  • Przejrzyj umowy i faktury pod kątem terminów przekraczających 60 dni w transakcjach asymetrycznych.
  • Wylicz odsetki i rekompensaty od opóźnionych faktur z ostatnich lat, pamiętając o przedawnieniu.
  • Wyślij wezwanie do zapłaty obejmujące należność główną, odsetki i rekompensatę.
  • Rozważ, czy przekazać informacje o praktyce kontrahenta do UOKiK.

Jak możemy pomóc

Liczymy należności z odsetkami i rekompensatami, prowadzimy negocjacje oraz postępowania sądowe przeciwko dłużnikom, także dużym podmiotom. Szczegóły na stronie windykacja.

Stan prawny na 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Czytaj także

/ Hazard i automaty do gier

Grałem na automacie w lokalu – czy grozi mi kara

Do kancelarii zgłaszają się osoby, które zostały wezwane przez KAS w związku z automatami w lokalu – najczęściej w charakterze świadka, czasem jako strona postępowania o karę pieniężną. Pierwsze…

Zadzwoń: 790 377 775