al. Grunwaldzka 87/91 lok. 10, 80-244 Gdańsk 790 377 775 [email protected]
PL Polski

/ Prawo transportowe i paliwowe

Kierowcy na B2B a nowe uprawnienia PIP – ryzyko dla firm transportowych

Transport to branża, w której współpraca z kierowcami na podstawie jednoosobowej działalności gospodarczej jest bardzo popularna. Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może taką umowę decyzją uznać za stosunek pracy. Dla przewoźników oznacza to konieczność przejrzenia całego modelu zatrudnienia kierowców.

Co dokładnie się zmieniło

Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473) pozwala okręgowemu inspektorowi pracy stwierdzić istnienie stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Warunkiem jest wcześniejsze polecenie inspektora, którego firma nie wykonała. Przepisy obejmują także umowy zawarte przed 8 lipca 2026 r., jeśli trwały w tym dniu.

Decyzja wywołuje skutki od dnia jej wydania – co do zasady ta data jest datą zawarcia umowy o pracę. Wyjątek: jeśli po rozpoczęciu kontroli firma rozwiąże lub wypowie umowę albo przestanie powierzać pracę, datą zawarcia umowy o pracę jest dzień rozpoczęcia kontroli. Za okres wcześniejszy inspektor nadal może wnieść powództwo do sądu. Od decyzji przysługuje odwołanie do sądu rejonowego (sądu pracy), w którego okręgu leży miejsce wykonywania pracy ustalone w decyzji. U kierowcy, który pracuje w trasie, to miejsce może być sporne – jeśli materiał dowodowy go nie wskaże, decyzja wskazuje siedzibę pracodawcy.

Dlaczego transport jest szczególnie narażony

Kryteria są te same co w każdej branży: art. 22 § 1 Kodeksu pracy – praca osobista, pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym, za wynagrodzeniem. Nazwa umowy nie ma znaczenia.

Problem polega na tym, że specyfika transportu wiele z tych cech wytwarza sama. Typowa sytuacja: kierowca jeździ wyłącznie pojazdem przewoźnika, z jego kartą paliwową, trasy i godziny załadunków ustala dyspozytor, a rozliczenie to stała stawka miesięczna lub dzienna. Kierowca nie może wysłać za siebie zastępcy i nie ma innych zleceniodawców. Taki obraz jest dla inspektora czytelny.

Inaczej wygląda współpraca z przewoźnikiem, który ma własny pojazd, własną licencję, kilku zleceniodawców i sam decyduje, które zlecenia przyjmie. To podwykonawstwo w transporcie, a nie zatrudnienie.

Pomiędzy tymi biegunami jest szeroka strefa szarości i w niej znajduje się większość firm. Zapisy umowy o samodzielności nie pomogą, jeśli dane z tachografu, komunikator dyspozytora i grafiki pokazują coś innego. Inspektor ma te dane na wyciągnięcie ręki.

Konsekwencje

Poza samą decyzją: grzywna za zawarcie umowy cywilnoprawnej zamiast umowy o pracę (art. 281 k.p.) wynosi od 8 lipca 2026 r. od 2 000 do 60 000 zł. Okręgowy inspektor informuje organy podatkowe o odwołaniu od decyzji i o prawomocnym orzeczeniu sądu, a decyzja od dnia wydania wywołuje skutki także w prawie podatkowym i ubezpieczeń społecznych. Po stronie kierowcy-pracownika pojawiają się też uprawnienia pracownicze, w tym w zakresie czasu pracy.

Przepis przejściowy (art. 16 ustawy) daje 12 miesięcy od 8 lipca 2026 r.: podmiot, który przed tą datą zawarł umowę cywilnoprawną spełniającą cechy stosunku pracy i w tym terminie dobrowolnie zawrze umowę o pracę, nie odpowiada za wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 1 k.p. Ochrona dotyczy tej grzywny – nie wyłącza decyzji inspektora ani skutków po stronie podatków i składek. Wniosek prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego (złożony w lipcu 2026 r.) nie wstrzymuje stosowania ustawy.

Co zrobić teraz

  • Sporządź listę kierowców współpracujących na B2B i opisz, jak faktycznie wygląda ich praca.
  • Porównaj to z kryteriami art. 22 § 1 k.p. – kto ustala trasy, godziny, czyim pojazdem jeżdżą.
  • Rozdziel kierowców na tych, u których model B2B ma realne podstawy, i tych, u których trzeba go zmienić.
  • Przy zmianie modelu zaplanuj harmonogram w ramach okresu przejściowego.
  • Przygotuj procedurę na wypadek kontroli PIP, w tym odpowiedź na polecenie inspektora.

Jak możemy pomóc

Przeprowadzamy audyt umów z kierowcami, proponujemy zmiany modelu współpracy i reprezentujemy przewoźników w kontrolach PIP oraz przed sądem pracy. Zapraszamy: transport i paliwa.

Stan prawny na 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Czytaj także

/ Hazard i automaty do gier

Grałem na automacie w lokalu – czy grozi mi kara

Do kancelarii zgłaszają się osoby, które zostały wezwane przez KAS w związku z automatami w lokalu – najczęściej w charakterze świadka, czasem jako strona postępowania o karę pieniężną. Pierwsze…

Zadzwoń: 790 377 775