al. Grunwaldzka 87/91 lok. 10, 80-244 Gdańsk 790 377 775 [email protected]
PL Polski

/ Nieruchomości

Najemca nie płaci czynszu – co możesz dziś, a co proponują projekty z 2026 r.

Zaległości czynszowe to najczęstszy powód, dla którego wynajmujący zgłaszają się do kancelarii. Przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów są w tej sprawie formalne i nie wybaczają pośpiechu. W 2026 r. pojawiły się dwa projekty zmian, ale dziś obowiązują dotychczasowe zasady.

Wypowiedzenie według obecnych przepisów

Art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów pozwala wypowiedzieć umowę, gdy najemca jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu za co najmniej trzy pełne okresy płatności. Najpierw jednak trzeba go pisemnie uprzedzić o zamiarze wypowiedzenia i wyznaczyć dodatkowy, miesięczny termin na zapłatę zaległych i bieżących należności.

Dopiero gdy ten termin minie bez zapłaty, można wypowiedzieć umowę. Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności, wskazywać przyczynę i nastąpić najpóźniej na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego.

W praktyce widzimy kilka powtarzających się błędów. Wypowiedzenie bez wcześniejszego uprzedzenia. Uprzedzenie wysłane, zanim minął trzeci pełny okres płatności. Wypowiedzenie SMS-em albo mailem. Brak przyczyny w piśmie. Każdy z nich może sprawić, że w sprawie o eksmisję sąd uzna wypowiedzenie za nieskuteczne, a wynajmujący zaczyna procedurę od nowa.

Eksmisja i najem okazjonalny

Jeśli najemca po rozwiązaniu umowy nie wydaje lokalu, potrzebny jest wyrok nakazujący jego opróżnienie. Sąd bada z urzędu, czy lokatorowi przysługuje uprawnienie do najmu socjalnego lokalu (art. 14 ustawy). Trzeba też pamiętać o okresie zimowym: od 1 listopada do 31 marca eksmisji co do zasady się nie wykonuje, chyba że eksmitowanemu wskazano lokal, do którego ma nastąpić przekwaterowanie (art. 16 ustawy); ustawa przewiduje też dalsze wyjątki.

Inaczej wygląda najem okazjonalny, dostępny dla właściciela będącego osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali (art. 19a ustawy). Najemca składa w nim oświadczenie w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji i zobowiązaniu do opróżnienia lokalu. Nie trzeba wtedy prowadzić procesu o eksmisję, choć nadal potrzebna jest klauzula wykonalności. Przy nowych umowach to rozwiązanie zwykle się broni.

Niezależnie od wypowiedzenia wynajmujący może dochodzić zaległego czynszu. To odrębne roszczenie i nie trzeba z nim czekać na zakończenie sprawy o eksmisję.

Co proponują projekty

Rządowy projekt UD313 dotyczy głównie mieszkaniowego zasobu gminy, ale zmienia też zasady udostępniania lokalu do kontroli instalacji. Pierwsza wersja z 6 lutego 2026 r. przewidywała, że przy uporczywym uchylaniu się od tego obowiązku właściciel lub zarządca może wystąpić do nadzoru budowlanego o nałożenie grzywny. W wersji z 30 lipca 2026 r. grzywnę zastąpiono roszczeniem o zwrot kosztów, którymi właściciel został obciążony z powodu nieprzeprowadzenia kontroli. Projekt jest na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Poselski projekt (druk nr 2447) idzie dalej: skraca wymaganą zwłokę z trzech do jednego pełnego okresu płatności, ułatwia wypowiedzenie najmu, gdy właściciel albo jego bliscy mają zamieszkać w lokalu, i przewiduje, że sąd orzeka o braku uprawnienia do najmu socjalnego wobec osób w zwłoce za co najmniej trzy pełne okresy płatności. Szczególna ochrona osób, które ukończyły 75 lat, przy wypowiedzeniu na potrzeby własne właściciela ma pozostać. Projekt przeszedł pierwsze czytanie 30 kwietnia 2026 r. i trafił do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach; 2 września 2026 r. rząd przedstawił do niego stanowisko.

Na 27 października 2026 r. oba teksty są projektami. Przed decyzją o wypowiedzeniu trzeba sprawdzić aktualny stan prac. Do zmiany ustawy liczy się obecny art. 11.

Co zrobić teraz

  • Policz zaległość w pełnych okresach płatności – nie w kwocie.
  • Wyślij pisemne uprzedzenie z miesięcznym terminem na zapłatę, za potwierdzeniem odbioru, i zachowaj kopię.
  • Po bezskutecznym upływie terminu złóż wypowiedzenie na piśmie, z przyczyną, na koniec miesiąca.
  • Równolegle wystąp o zapłatę zaległego czynszu.
  • Przy kolejnych umowach rozważ formę najmu okazjonalnego.

Jak możemy pomóc

Przygotowujemy uprzedzenia i wypowiedzenia, prowadzimy sprawy o zapłatę czynszu i eksmisję. Doradzamy też przy konstruowaniu umów najmu okazjonalnego. Więcej: Nieruchomości.

Stan prawny na 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Czytaj także

/ Hazard i automaty do gier

Grałem na automacie w lokalu – czy grozi mi kara

Do kancelarii zgłaszają się osoby, które zostały wezwane przez KAS w związku z automatami w lokalu – najczęściej w charakterze świadka, czasem jako strona postępowania o karę pieniężną. Pierwsze…

Zadzwoń: 790 377 775