Prawo do naprawy – dyrektywa obowiązuje, polskiej ustawy brak. Co dziś może konsument
Termin wdrożenia unijnej dyrektywy o prawie do naprawy minął 31 lipca 2026 r. Polska nie uchwaliła jeszcze przepisów, a 25 września 2026 r. Komisja Europejska wysłała do 18 państw, w tym do Polski, wezwania do usunięcia uchybień. Konsument z zepsutym sprzętem nie jest jednak bez ochrony – musi tylko wiedzieć, na jakich przepisach może się dziś oprzeć.
Dyrektywa a polska ustawa
Dyrektywa (UE) 2024/1799 musi zostać przeniesiona do prawa krajowego. Co do zasady nie daje ona konsumentowi roszczeń bezpośrednio wobec sprzedawcy czy producenta, dopóki nie zostanie wdrożona. Dlatego mimo upływu terminu w sporze ze sklepem nadal posługujemy się polską ustawą.
Wdrożenie ma nastąpić przez nowelizację ustawy o prawach konsumenta. Projekt, oznaczony jako UC154, pojawił się w czerwcu 2026 r.; od września jest na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów i nie trafił jeszcze do Sejmu. Przewiduje m.in. jednokrotne przedłużenie odpowiedzialności sprzedawcy o 12 miesięcy, jeśli towar doprowadzono do zgodności z umową przez naprawę, oraz administracyjne kary pieniężne nakładane przez Inspekcję Handlową – do 20 tys. zł, a przy ponownym naruszeniu do 40 tys. zł. To wciąż projekt i jego ostateczna treść może być inna.
Co działa już dziś
Sprzedawca odpowiada wobec konsumenta za brak zgodności towaru z umową, który ujawnił się w ciągu 2 lat od dostarczenia towaru (art. 43c ustawy o prawach konsumenta). Gdy towar okaże się wadliwy, konsument co do zasady w pierwszej kolejności żąda naprawy albo wymiany – i to on wybiera (art. 43d). Sprzedawca może zaproponować inne rozwiązanie, jeśli wybrane przez konsumenta jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów.
Dopiero gdy sprzedawca odmówi, nie naprawi ani nie wymieni towaru, brak zgodności występuje nadal mimo próby naprawy albo jest na tyle istotny, że uzasadnia to od razu, konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny lub odstąpieniu od umowy (art. 43e). Odstąpienie nie przysługuje, jeśli brak zgodności jest nieistotny.
Sprzedawca ma 14 dni od otrzymania reklamacji na odpowiedź. Jeśli w tym terminie się nie odniesie, uważa się, że reklamację uznał (art. 7a). W praktyce to jeden z najmocniejszych argumentów konsumenta, a zarazem najczęściej pomijany.
Przedłużenia okresu odpowiedzialności po naprawie, o którym mowa w projekcie, dziś jeszcze nie ma. Wybór między naprawą a wymianą konsument podejmuje więc na obecnych zasadach.
Gwarancja to coś innego
W sklepach często słyszymy, że reklamację trzeba złożyć „na gwarancji” w serwisie producenta. Gwarancja jest dobrowolnym, dodatkowym zobowiązaniem gwaranta. Nie ogranicza ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy. Konsument może wybrać, czy korzysta z gwarancji, czy kieruje roszczenie do sklepu na podstawie ustawy.
Przykład: telewizor przestaje działać po roku. Sklep odsyła do serwisu, serwis od miesięcy nie odpowiada. Konsument, który od razu złożyłby reklamację u sprzedawcy, miałby po 14 dniach albo stanowisko, albo uznaną reklamację.
Co zrobić teraz
- Złóż reklamację u sprzedawcy na piśmie albo e-mailem: opisz wadę, podaj datę jej zauważenia i wskaż żądanie (naprawa lub wymiana).
- Zachowaj dowód zakupu – paragon, fakturę albo wyciąg z karty.
- Policz 14 dni od doręczenia reklamacji sprzedawcy i zachowaj dowód doręczenia.
- Nie daj się odesłać wyłącznie do gwarancji producenta.
- Przy odmowie skontaktuj się z miejskim lub powiatowym rzecznikiem konsumentów albo przygotuj pozew.
Jak możemy pomóc
Prowadzimy spory konsumenckie z przedsiębiorcami, od reklamacji po postępowanie sądowe, i reprezentujemy także przedsiębiorców, którzy chcą uporządkować procedury reklamacyjne przed wdrożeniem nowych przepisów. Szczegóły: Spory konsumenckie.
Stan prawny na 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.