al. Grunwaldzka 87/91 lok. 10, 80-244 Gdańsk 790 377 775 [email protected]
PL Polski

/ Spory sądowe

Ugoda mediacyjna w sporze gospodarczym po nowelizacji k.p.c. – kiedy się opłaca

Przedsiębiorcy często traktują mediację jako formalność, którą trzeba „odbębnić”, zanim sąd zajmie się sprawą. Nowelizacja k.p.c. z 5 sierpnia 2025 r. zmieniła m.in. przepisy o mediacji, a od 1 marca 2026 r. adwokat lub radca prawny składa wniosek o zatwierdzenie ugody z mediacji umownej obowiązkowo przez Portal Informacyjny Sądów Powszechnych. To dobry moment, żeby ocenić, kiedy ugoda rzeczywiście się opłaca.

Co daje ugoda zatwierdzona przez sąd

Ugoda zawarta przed mediatorem, po zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Jeżeli nadaje się do wykonania w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności. Wierzyciel dostaje więc tytuł wykonawczy, z którym może iść do komornika, bez wieloletniego procesu.

Sąd odmawia zatwierdzenia ugody, jeżeli jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego, zmierza do obejścia prawa, jest niezrozumiała albo zawiera sprzeczności. Dlatego treść ugody trzeba pisać starannie – ogólne sformułowania typu „strony rozliczą się” nie dadzą się wyegzekwować.

Od 1 marca 2026 r., gdy stronę reprezentuje adwokat lub radca prawny, wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej w mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację i dalsze pisma w tym postępowaniu wnosi się przez portal (art. 183¹³ § 1² k.p.c.). Wymaga to od pełnomocników przygotowania dokumentów w formie elektronicznej, ale zwykle przyspiesza obieg.

Kiedy mediacja ma sens

Z naszej praktyki wynika, że najlepiej sprawdza się w sporach, w których strony chcą dalej współpracować: dostawca i odbiorca, wykonawca i inwestor w trakcie dużej inwestycji, wspólnicy. Proces sądowy w takiej relacji zwykle kończy współpracę niezależnie od wyniku.

Mediacja ma sens także wtedy, gdy spór dotyczy kwestii technicznych – jakości robót, zakresu prac dodatkowych, rozliczenia kar umownych. Sąd zwykle powoła wtedy biegłego, co trwa i kosztuje. Strony, które dobrze znają przedmiot sporu, mogą dojść do rozwiązania szybciej.

Dla wierzyciela, który obawia się o wypłacalność dłużnika, ugoda z harmonogramem spłat i klauzulą natychmiastowej wymagalności całej kwoty przy zwłoce bywa realniejsza niż wyrok uzyskany za dwa lata.

Mediacja ma też znaczenie dla terminów. Zgodnie z art. 121 pkt 5 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia roszczeń objętych umową o mediację ulega zawieszeniu na czas trwania mediacji – po jej zakończeniu termin biegnie dalej, a nie od nowa. Przepisy o kosztach sądowych przewidują ponadto zwrot opłaty od pozwu, gdy strony zawrą ugodę w toku sprawy: całej (pomniejszonej o opłatę minimalną), jeśli postępowanie zakończy się ugodą przed rozpoczęciem rozprawy, i trzech czwartych przy ugodzie przed mediatorem zawartej po jej rozpoczęciu (art. 79 ust. 1 i 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Kiedy lepiej odpuścić

Mediacja nie pomoże, gdy druga strona traktuje ją wyłącznie jako sposób na zyskanie czasu, gdy dług jest bezsporny, a dłużnik po prostu nie płaci, albo gdy potrzebne jest pilne zabezpieczenie roszczenia. W takich sprawach skuteczniejszy jest pozew z wnioskiem o zabezpieczenie lub postępowanie nakazowe.

Mediacja nie jest jawna. Powoływanie się w procesie na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ustępstw lub inne oświadczenia złożone w mediacji jest bezskuteczne (art. 183⁴ § 3 k.p.c.), co pozwala rozmawiać otwarcie bez ryzyka, że ustępstwo zostanie użyte przeciwko stronie.

Co zrobić teraz

  • Oceń, czy relacja z kontrahentem ma wartość, którą chcesz zachować.
  • Policz realne koszty i czas procesu, w tym ewentualnej opinii biegłego.
  • Ustal granice ustępstw przed pierwszym spotkaniem z mediatorem.
  • Zadbaj, by projekt ugody zawierał konkretne kwoty, terminy i skutki zwłoki.
  • Jeśli zbliża się koniec terminu przedawnienia, nie zwlekaj – pamiętaj, że mediacja tylko wstrzymuje bieg przedawnienia, a nie liczy go od nowa.

Jak możemy pomóc

Reprezentujemy przedsiębiorców w mediacjach i przygotowujemy ugody tak, by nadawały się do zatwierdzenia i egzekucji. Prowadzimy również sprawę przed sądem, jeśli porozumienie nie jest możliwe. Szczegóły na stronie spory sądowe.

Stan prawny na 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Czytaj także

/ Hazard i automaty do gier

Grałem na automacie w lokalu – czy grozi mi kara

Do kancelarii zgłaszają się osoby, które zostały wezwane przez KAS w związku z automatami w lokalu – najczęściej w charakterze świadka, czasem jako strona postępowania o karę pieniężną. Pierwsze…

Zadzwoń: 790 377 775